Pasifik Ateş Çemberi, Pasifik Okyanusu'nu çevreleyen, yaklaşık 40.000 km uzunluğunda at nalı biçimli bir dalma-batma zonu kuşağıdır; dünyadaki depremlerin yaklaşık %90'ı ve etkin volkanlarının çoğu buradadır. Yukarıdaki harita çemberi oluşturan dalma-batma zonu kuşağını çizer ve üzerindeki canlı depremleri gösterir: Yeni Zelanda ve Endonezya'dan Japonya ve Aleut Adaları'na, oradan da Amerika kıtası boyunca And Dağları'na kadar izleyin. Yakınınızda bir deprem olduğu anda bildirim almak için ücretsiz QuakeMate uygulaması gerçek zamanlı anlık bildirim gönderir.
Ateş Çemberi üzerindeki ülkeler
Çember boyunca yer alan ülkeler için canlı depremler - ayrıca volkanlar ve tsunami riski.
Tektonik levhaları keşfedin
Ateş Çemberi depremleri: sık sorulan sorular
Ateş Çemberi nedir?
Ateş Çemberi, Pasifik Okyanusu'nun kenarlarını saran, yaklaşık 40.000 km uzunluğunda at nalı biçimli bir dalma-batma zonu ve volkanik yay kuşağıdır. Yeni Zelanda'dan Endonezya, Filipinler ve Japonya üzerinden Alaska'ya uzanır, oradan Kuzey ve Güney Amerika'nın batı kıyılarından aşağı iner.
Ateş Çemberi'nde neden bu kadar çok deprem olur?
Ateş Çemberi, Pasifik Levhası ile birkaç küçük levhanın komşu levhalarla çarpıştığı ve onların altına daldığı sınırları işaretler. Bu dalma-batma, deprem olarak boşalan muazzam bir gerilme biriktirir; bu yüzden dünyadaki depremlerin yaklaşık %90'ı ve en büyüklerinin çoğu burada olur.
Dünyadaki depremlerin ne kadarı Ateş Çemberi'nde olur?
Tüm depremlerin yaklaşık %90'ı - ve en büyük, en güçlü depremlerin yaklaşık %80'i - Ateş Çemberi boyunca olur. Kuşak ayrıca gezegenin etkin ve uyuyan volkanlarının yaklaşık %75'ine ev sahipliği yapar.
Ateş Çemberi'nde hangi ülkeler var?
Batıdan saat yönünün tersine: Rusya (Kamçatka), Japonya, Tayvan, Filipinler, Endonezya, Papua Yeni Gine, Solomon Adaları, Vanuatu, Fiji, Tonga ve Yeni Zelanda; ardından Kanada (British Columbia), Amerika Birleşik Devletleri (Alaska, Pasifik Kuzeybatısı ve Kaliforniya), Meksika, Guatemala, El Salvador, Nikaragua, Kosta Rika, Panama, Kolombiya, Ekvador, Peru ve Şili. Türkiye, İran ve Myanmar gibi sismik olarak çok hareketli ülkeler bu çemberde DEĞİLDİR: onlar ayrı bir çarpışma kuşağı olan Alp-Himalaya kuşağında yer alır.
Neden Ateş Çemberi deniyor?
Depremler için değil, volkanlar için. Kuşak, dünyadaki volkanların yaklaşık 450'sini - gezegenin etkin ve uyuyan volkanlarının kabaca dörtte üçünü - Pasifik çevresinde neredeyse kesintisiz bir at nalı biçiminde barındırır. Ad, bu volkanik yay çemberini anlatır; depremler ise bu volkanları besleyen aynı dalma-batmadan kaynaklanır.
Ateş Çemberi'nde kaç volkan var?
Yaklaşık 450, yani dünyadaki etkin ve uyuyan volkanların kabaca %75'i. Tek başına Endonezya bunların 120'den fazlasını barındırır; Japonya, Filipinler, Şili ve Amerika Birleşik Devletleri'nin her biri onlarca volkan daha taşır.
Ateş Çemberi nasıl oluştu?
Dalma-batma ile. Pasifik Levhası'nın ve birkaç küçük levhanın yoğun okyanusal kabuğu, çevresindeki daha hafif kıtasal levhaların altına çekilir. Aşağı inen dilim derinlerde erir ve üstündeki volkanik yayları besler; temas yüzeyindeki sürtünme ise kilitlenip deprem olarak boşalır. Kuşak, bu sürecin yüzeydeki ifadesidir ve onlarca milyon yıldır işlemektedir.
Ateş Çemberi'ndeki en büyük deprem neredeydi?
Mayıs 1960'ta Şili'nin Valdivia kentinde - büyüklük 9.5, aletsel olarak kaydedilmiş en büyük deprem. Sonraki en büyükler de kuşak üzerindeydi: 1964'te Alaska (M9.2) ve 2011'de Japonya'nın Tohoku bölgesi (M9.1). Dalma-batma zonları, Dünya'da bu büyüklükte deprem üreten tek ortamlardır.
Ateş Çemberi daha hareketli hâle mi geliyor?
Bunu gösteren bir kanıt yok. Kuşak boyunca deprem oranları, aletler ölçmeye başladığından beri genel olarak istikrarlı; değişen şey sismometre sayısı ve raporlama hızı, dolayısıyla her zamankinden daha çok küçük deprem tespit edilip paylaşılıyor. Kimse depremi öngöremez ve bir hafta içinde art arda gelen sarsıntılar daha büyüğünün geleceği anlamına gelmez.
Depremlerin nasıl olduğu hakkında daha fazlası? Deprem sorularını ve yanıtlarını okuyun →