Σεισμοί στη Ζώνη του Πυρός

Η Ζώνη του Πυρός είναι μια πεταλοειδής ζώνη καταβύθισης και ηφαιστειακών τόξων μήκους περίπου 40.000 km γύρω από τα όρια του Ειρηνικού Ωκεανού. Εκτείνεται από τη Νέα Ζηλανδία προς την Ινδονησία, τις Φιλιππίνες και την Ιαπωνία, φτάνει στην Αλάσκα και κατεβαίνει στις δυτικές ακτές της Βόρειας και της Νότιας Αμερικής.

Η Ζώνη του Πυρός σηματοδοτεί τα όρια όπου η πλάκα του Ειρηνικού και αρκετές μικρότερες πλάκες συγκρούονται με τις γειτονικές πλάκες και βυθίζονται κάτω από αυτές. Αυτή η καταβύθιση συσσωρεύει τεράστιες τάσεις που εκλύονται ως σεισμοί: γι' αυτό εδώ συμβαίνει περίπου το 90% των σεισμών του κόσμου και οι περισσότεροι από τους μεγαλύτερους.

Περίπου το 90% όλων των σεισμών - και περίπου το 80% των μεγαλύτερων και ισχυρότερων - συμβαίνει κατά μήκος της Ζώνης του Πυρός. Η ζώνη φιλοξενεί επίσης περίπου το 75% των ενεργών και εν υπνώσει ηφαιστείων του πλανήτη.

Αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού, ξεκινώντας από τα δυτικά: Ρωσία (Καμτσάτκα), Ιαπωνία, Ταϊβάν, Φιλιππίνες, Ινδονησία, Παπούα Νέα Γουινέα, Νήσοι Σολομώντος, Βανουάτου, Φίτζι, Τόνγκα και Νέα Ζηλανδία· έπειτα Καναδάς (Βρετανική Κολομβία), Ηνωμένες Πολιτείες (Αλάσκα, ο Βορειοδυτικός Ειρηνικός και η Καλιφόρνια), Μεξικό, Γουατεμάλα, Ελ Σαλβαδόρ, Νικαράγουα, Κόστα Ρίκα, Παναμάς, Κολομβία, Ισημερινός, Περού και Χιλή. Σεισμικά πολύ ενεργές χώρες όπως η Τουρκία, το Ιράν και η Μιανμάρ ΔΕΝ ανήκουν σε αυτή: βρίσκονται στην αλπική ζώνη, μια ξεχωριστή ζώνη σύγκρουσης.

Για τα ηφαίστεια, όχι για τους σεισμούς. Η ζώνη φιλοξενεί περίπου 450 από τα ηφαίστεια του κόσμου - περίπου τα τρία τέταρτα των ενεργών και εν υπνώσει ηφαιστείων του πλανήτη - σε ένα σχεδόν αδιάκοπο πέταλο γύρω από τον Ειρηνικό. Το όνομα περιγράφει αυτό το πέταλο ηφαιστειακών τόξων· οι σεισμοί προέρχονται από την ίδια καταβύθιση που τα τροφοδοτεί.

Περίπου 450, δηλαδή περίπου το 75% των ενεργών και εν υπνώσει ηφαιστείων του κόσμου. Μόνο η Ινδονησία έχει πάνω από 120 από αυτά, και η Ιαπωνία, οι Φιλιππίνες, η Χιλή και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δεκάδες ακόμη η καθεμία.

Με καταβύθιση. Ο πυκνός ωκεάνιος φλοιός της πλάκας του Ειρηνικού και αρκετών μικρότερων πλακών σύρεται κάτω από τις ελαφρύτερες ηπειρωτικές πλάκες γύρω του. Η κατερχόμενη πλάκα τήκεται σε βάθος και τροφοδοτεί τα ηφαιστειακά τόξα πάνω από αυτήν, ενώ η τριβή στην επαφή σφηνώνει και ολισθαίνει ως σεισμοί. Η ζώνη είναι η επιφανειακή έκφραση αυτής της διεργασίας, που λειτουργεί εδώ και δεκάδες εκατομμύρια χρόνια.

Στη Βαλδίβια της Χιλής, τον Μάιο του 1960 - μεγέθους 9.5, ο μεγαλύτερος σεισμός που έχει καταγραφεί ποτέ οργανικά οπουδήποτε. Οι επόμενοι μεγαλύτεροι ήταν επίσης στη ζώνη: Αλάσκα το 1964 (M9.2) και Τοχόκου, Ιαπωνία, το 2011 (M9.1). Οι ζώνες καταβύθισης είναι τα μόνα περιβάλλοντα στη Γη που παράγουν σεισμούς αυτού του μεγέθους.

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να το δείχνουν. Οι ρυθμοί σεισμικότητας κατά μήκος της ζώνης παραμένουν σε γενικές γραμμές σταθεροί από τότε που τους μετρούν όργανα· αυτό που άλλαξε είναι ο αριθμός των σεισμογράφων και η ταχύτητα των αναφορών, οπότε καταγράφονται και κοινοποιούνται περισσότερα μικρά γεγονότα από ποτέ. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει σεισμούς, και μια σειρά δονήσεων μέσα σε μια εβδομάδα δεν σημαίνει ότι έρχεται μεγαλύτερος.